20 september 2014

Werelddag Dementie: “Mantelzorg in balans”

 

Jaarlijks vindt op 21 september de Werelddag Dementie plaats. In Vlaanderen stellen de Alzheimer Liga en diverse partners waaronder het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen op 20 september de mantelzorg voor mensen met dementie centraal. Dat is broodnodig! Vlaanderen telt vandaag zo’n 100 000 mensen met dementie (België 165 000). Bijna 4% van de Vlamingen is op de een of andere manier betrokken bij de zorg van een familielid (iVox, Expertisecentrum Dementie Vlaanderen,2014). De Werelddag Dementie is dé uitgelezen gelegenheid om een gloednieuw pakket ter ondersteuning van deze mantelzorgers voor te stellen: ‘Dementie en nu’. Aan de hand van educatief materiaal en methodieken wil psycho-educatie onder professionele begeleiding de draagkracht van mantelzorgers verhogen. De werkwijze is uniek omwille van zijn wetenschappelijke evidentie en omdat het om het eerste geïntegreerde pakket gaat voor Vlaanderen.


Ondersteuning van mantelzorgers is cruciaal in het Vlaams dementiebeleid.

De overheid focust meer en meer op het langer thuis wonen. De vertrouwde omgeving heeft ook voor mensen met dementie een grote meerwaarde, maar als thuis niet meer als thuis aanvoelt en door de dementie de druk op de partner of kinderen verhoogt, wordt dat ideaalbeeld bedreigd.
 
Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen vzw: “Dementie is zeer ingrijpend voor de persoon die de aandoening krijgt, maar evenzeer voor de mantelzorger die de uitdaging aangaat zorg te dragen voor de persoon met dementie. Mantelzorgers van een persoon met dementie hebben een verhoogde kans op gezondheidsproblemen, psychische problemen en een verminderde levenskwaliteit. De impact is groot en gevarieerd. Zo is er sprake van ernstige zorgbelasting (zorgtaken, financiële, emotionele, relationele, sociale en soms professionele aspecten). Het evenwicht tussen draagkracht en draaglast kan behoorlijk uit balans geraken, waardoor de zorg in de thuissituatie niet meer vol te houden is voor de mantelzorger. Zo gaat het pakket in op omgaan met uitdagend gedrag, financiën, veiligheid, zorg, hoe communiceren met de familie, omgeving en de persoon zelf, … De mantelzorger krijgt een persoonlijke bundel mee naar huis met achtergrondinformatie om er ook zelf verder mee aan de slag te gaan.
 
Hilde Lamers, directeur van de Vlaamse Alzheimer Liga vzw: “Het pakket 'Dementie en nu' werd door het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen samen met de Vlaamse Alzheimer Liga opgemaakt. Binnen de Liga beseffen én ervaren wij dat mantelzorgers het sociaal kapitaal van een zorgzame samenleving zijn. Het pakket heet daarom niet enkel: ''Dementie en nu', maar ook: ‘Dementie en u’, waarbij ‘u’ verwijst naar de mantelzorger. Met dit pakket kunnen we onder professionele begeleiding mantelzorgers versterken. Daarbij is lotgenotencontact tussen mantelzorgers niet onbelangrijk.” Binnen onze 33 familiegroepen en evenementen staat dit centraal en daar wordt in ‘Dementie en nu’ ook aandacht aan geschonken”, zegt Lamers.

 
Onderzoek: ‘Ik vind dat iedereen dit zou moeten volgen.’

In het voorjaar rondde de KU Leuven een onderzoek af naar de impact van een reeks van proefsessies met ‘Dementie en nu’. De resultaten zijn veelbelovend. Mantelzorgers geven aan dat ze zich na het volgen van de sessies beter in staat voelden om met de dagelijkse uitdagingen om te gaan. Iemand geeft de suggestie dat dit voor iedereen zou moeten worden georganiseerd die met dementie te maken heeft. Is psycho-educatie dan hét wondermiddel om het langer vol te houden? “Dat is het zeker niet, omdat het toch ook een engagement vraagt van de mantelzorger zelf en omdat de dementie na de cursus natuurlijk niet stopt”, stellen Lamers en Verschraegen.

 
Overhandiging eerste exemplaar

Een week geleden zwaaiden de eerste 15 hulpverleners af die opgeleid werden om met ‘Dementie en nu’ te kunnen werken. In de loop van het najaar start een eerste aanbod voor mantelzorgers in Brugge. Het is de bedoeling dat de rest van Vlaanderen volgt. Zowel ziekenfondsen, ziekenhuizen als lokale en regionale dienstencentra zullen met ‘Dementie en nu’ van start gaan.
Ter gelegenheid van de Werelddag Dementie overhandigen de initiatiefnemers (Expertisecentrum Dementie Vlaanderen vzw en de Vlaamse Alzheimer Liga vzw) op zaterdag 20 september één exemplaar van het pakket aan Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen.
 
Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen: “De mantelzorger is de belangrijkste ondersteuner van een persoon met dementie die thuis woont. Daarom staat hij centraal in het transitieplan ’Dementiekundige basiszorg in het natuurlijke thuismilieu’. Verder is ook psycho-educatie een belangrijk onderdeel van het transtieplan. Psycho-educatie is, omwille van de wetenschappelijke evidentie, één van de meest toekomstgerichte vormen van ondersteuning voor mantelzorgers. Ik ben dan ook zeer verheugd dat ik vandaag het eerste exemplaar van ‘Dementie en nu’ mag ontvangen. Dit pakket is een grote stap vooruit in het waarderen en ondersteunen van mensen die zorg dragen voor hun partner of familielid.”
 
Vanaf oktober wordt het pakket versterkt met een innoverend elektronisch leerplatform voor wie de cursus aanvullend thuis wil volgen.

 
Lees meer over het transitieplan dementie. Dit plan werd vorige legislatuur goedgekeurd en ondersteunt thuiszorg.