31 december 2017

Preventiecoaches verbeteren levenskwaliteit bewoners van woonzorgcentra

 

Voorzieningen in zorg en welzijn zullen een beroep kunnen doen op ‘preventiecoaches’ om hun preventieve gezondheidsbeleid vorm te geven. Dit bevordert de kwaliteit van de zorg voor hun cliënten. Het concept van deze preventiecoaches krijgt eerst vorm in woonzorgcentra en andere ouderenvoorzieningen. Zij zullen de voorzieningen begeleiding en advies geven bij het preventief werken aan de mondgezondheid, valrisico’s, ondervoeding en gebruik van psychofarmaca bij hun bewoners. De Vlaamse Regering maakt 3.785.000 euro vrij voor een brede uitrol van het concept vanaf 2018.

Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “Met dit project kunnen onze woonzorgcentra een expert in huis halen die hen kan helpen om aan de gezondheid van hun bewoners te werken. Deze preventiecoaches worden opgeleid door verschillende expertiseorganisaties waardoor ze met kennis van zaken aan de bewoners van de voorzieningen praktische tips voor een betere gezondheid kunnen geven.”
 
Beleid gezondheidspreventie in voorzieningen
Voorzieningen die de hulp inroepen van een preventiecoach gaan ook een engagement aan. Zij duiden een medewerker aan als interne trekker, maken van preventie een permanent aandachtspunt in het globale beleid van de organisatie en evalueren en monitoren de activiteiten. In een latere fase kan het project uitgebreid worden naar andere welzijns- of zorgorganisaties en naar bijkomende thema’s. In eerste instantie ligt de focus op valpreventie, mondzorg, ondervoeding en psychofarmaca.

De partnerorganisaties Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, het Vlaams Instituut Gezonder Leven, het Expertisecentrum Val- en fractuurpreventie Vlaanderen en de partnerorganisatie Preventieve Mondzorg zullen de coaches opleiden en de kwaliteit van hun dienstverlening opvolgen. Deze organisaties ontwikkelen de wetenschappelijk onderbouwde methodes om een preventief beleid te voeren in zorg- of welzijnsvoorzieningen.

In de praktijk: beleid van Leiehome rond psychofarmaca
In vijf Oost-Vlaamse woonzorgcentra, waaronder wzc Leiehome te Drongen, is het gebruik van psychofarmaca op een jaar tijd met 10% gedaald. De personeelsleden werden er begeleid om minder overbodige psychofarmaca toe te dienen en de medicatie minder snel op te starten.
Psychofarmaca zijn slaap- en kalmeringsmiddelen, antipsychotica en antidepressiva. "Ze zijn aangewezen voor enkele duidelijk beschreven indicaties, maar gaan vaak gepaard met bijwerkingen en een negatief effect op de levenskwaliteit van ouderen. Daarom wil de Vlaamse overheid het psychofarmacagebruik doen dalen. Bij de start van het proefproject in Leiehome gebruikte 72% van de bewoners langdurig psychofarmaca. Tijdens de vier afgelopen jaren daalde het gebruik van psychofarmaca naar 48%.

In de praktijk: beleid van WZC Zorg-Saam rond mondzorg
De vraag naar preventieve zowel als curatieve mondzorg vanuit de voorzieningen in Vlaanderen neemt toe. Verschillende woonzorgcentra in Oost- en West-Vlaanderen hebben samen met de Universiteit Gent, en mee dankzij de steun van de betrokken provincies, de mondzorg bij hun bewoners helpen verbeteren. Ze hanteerden hiervoor onder meer ‘mondzorgprotocollen’. Partnerorganisatie Preventieve Mondzorg, waarvan UGent deel uitmaakt, zal de methodiek verder optimaliseren en implementeren over heel Vlaanderen.

In de praktijk: beleid van WZC Damiaan – Tremelo rond vallen
Een interdisciplinair team van hulpverleners, maar ook de directie en beleidsmedewerkers van het woonzorgcentrum, motiveren de bewoners en hun omgeving om tijdig te starten met preventieve maatregelen tegen vallen. De procesbegeleider ‘valpreventie’ kan hen hierbij ondersteunen. Het is van belang bewoners en hun familie te informeren over val- en fractuurpreventie, en veilig gedrag en voldoende lichaamsbeweging aan te moedigen. Acties naar aanleiding van de Week van de Valpreventie dragen hiertoe bij. Valpreventie wordt best geïntegreerd in de dagelijkse praktijkvoering (onder meer op basis van een eenduidige beleidsvisie en registratie van valincidenten. Verder dient er voldoende aandacht te worden besteed aan omgevingsveiligheid (bv. vermijden van onnodige obstakels of gevaren, voldoende verlichting, steunpunten, duidelijke signalisatie en markering).

In de praktijk: beleid ondervoeding
Een preventieve beleidsmatige aanpak die de problematiek van ondervoeding bij ouderen voorkomt, dringt zich op. Het aantal ouderen neemt toe en met hen ook de vraag naar gepaste zorg. Bij gehospitaliseerde ouderen en residenten van woonzorgcentra lopen die cijfers soms nog op door de toegenomen zorgzwaarte. Een goede preventieve aanpak van ondervoeding bij ouderen kan niet alleen jaren toevoegen aan iemands leven, het kan ook de levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren. De beleidsmatige aanpak is duidelijk een beleidsdomein- en sector overschrijdend gegeven en zal verder worden vormgegeven voor Vlaanderen.

 

Volg mij ook via

Volg mij op Flickr