12 december 2016

Gezond gedrag Vlaming evolueert in gunstige richting

 

De gezondheid van de Vlaming zit in de lift. De positieve evolutie zet zich vooral door in de gezondheidsdoelstellingen voor alcohol, tabak en drugs. Eind 2015 liepen de Vlaamse gezondheidsdoelstellingen voor de thema's voeding, beweging, tabak, alcohol en drugs af. Op de gezondheidsconferentie van 16 en 17 december 2017 zullen deze gezondheidsdoelstellingen hernieuwd worden. Ter voorbereiding van deze conferentie werd een stand van zaken van het gezondheidsgedrag van de Vlaming opgemaakt.

In de aanloop naar de Gezondheidsconferentie werd uitvoerig werk gemaakt van een omgevingsanalyse en een beleidsevaluatie. Deze bieden zicht op de evolutie en de ernst van de problematieken en op die van enkele flankerende thema’s, namelijk eetstoornissen, ondervoeding bij ouderen, psychoactieve medicatie, gokken en gamen.

Tabak, alcohol en drugs
De Vlaamse Regering keurde in 2009 de gezondheidsdoelstelling goed voor tabak, alcohol en drugs en voor voeding en beweging. Op basis van de beleidsevaluatie blijkt dat voor tabak, alcohol, en drugs de meeste van de negen subdoelstellingen gerealiseerd werden. Het aantal rokers en het problematisch gebruik van alcohol kenden een trend in de goede richting, Bij het gebruik van cannabis en andere illegale drugs zien we een gemengd beeld.

Bewegen
Globaal bekeken zitten we minder stil en bewegen we meer. Het aantal adolescenten en volwassenen dat de aanbeveling haalde voor fysieke activiteit steeg en het aantal Vlamingen dat te vaak en te lang stilzit (sedentair gedrag) daalde, hoewel jongens en meisjes nog teveel zittende bezigheden hebben.

Voeding
Bij het thema voeding kende de waterinname bij de Vlaamse bevolking een positieve evolutie, in tegenstelling tot de daling van de inname van melkproducten en calcium verrijkte sojaproducten. Positief is dat we meer groenten en fruit eten. Voor de dagelijkse consumptie van groenten behoort de jeugd in Vlaanderen zelfs tot de top in Europa. Daartegenover staat wel dat het percentage volwassenen met een gezond gewicht daalde, een trend die ook internationaal zichtbaar is.

Wat is de omvang van het probleem?
Een aantal van de thema’s hebben een grote impact op de volksgezondheid. Enkele kerncijfers:

  • 1 op 10 Vlamingen drinkt te veel alcohol, bovendien blijft bingedrinking, net als in onze buurlanden, een aandachtspunt;
  • Ondanks de gunstige evolutie en dat Vlaanderen beter scoort dan het Europees gemiddelde, roken toch nog steeds 1 op 5 Vlamingen;
  • Vlamingen zitten 50% tot 85% van hun dag stil (slapen niet inbegrepen)
  • 40% van de volwassen Vlamingen beweegt meer dan 30 minuten per dag (de beweegnorm voor volwassenen). Een minderheid (tussen 2 en 15%) van Vlaamse kinderen en jongeren haalt de voor hen vooropgestelde beweegnormen. Voor jongeren die minstens 1 uur per dag matig intensief bewegen is er internationaal bekeken een inhaalbeweging nodig. Hoopgevend is dat we bij jongeren die minstens 2 uur per week zwaar intensief bewegen, duidelijk beter scoren dan het Europees gemiddelde;
  • 54 % van de mannen, 42% van de vrouwen en 16,5% van de jeugd kampt met overgewicht. Deze percentages voor de jeugd liggen internationaal bekeken in lijn met het Europees gemiddelde.

Waarom is dit belangrijk?
Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “Ondanks het feit dat 90% van de Vlamingen niet te veel alcohol consumeert en 80% van de Vlamingen niet rookt, is het van belang om aan deze thema’s blijvend aandacht te schenken. Het is namelijk zo dat iets meer dan 13,5% van alle overlijdens toe te schrijven is aan tabak, tot 3,5% aan alcohol en tot 1% aan illegale drugs. Ook ongezonde voeding en gewicht en onvoldoende beweging dragen bij tot vroegtijdig overlijden ten opzichte van de gemiddelde levensverwachting.”

De gezondheidsproblematieken die met deze thema’s gepaard gaan veroorzaken bovendien een aanzienlijke maatschappelijke kost.

Hoe kunnen we hieraan werken?
Uit de verwerking van de informatie die in aanloop naar de gezondheidsconferentie verzameld werd, kunnen zes belangrijke aandachtspunten worden geformuleerd.

  1. ‘Settinggericht werken’ dit betekent werken vanuit de leefomgeving waarin de burger zich bevindt, waarbij draagvlak en participatie van de sleutelactoren in elke leefomgeving (onderwijs, werk, lokale gemeenschap, zorg en welzijn, gezin) centraal dient te staan.
  2. Focussen op brede implementatie van aanpakken die werken.
  3. Een preventief gezondheidsbeleid voeren dat in lijn is met alle vandaag beschikbare evidentie over de effectiviteit en kosteneffectiviteit van strategieën en acties wordt breed gedragen. Verder inzetten op professionalisering en deskundigheidsbevordering van alle betrokken actoren moet hier toe bijdragen.
  4. De samenwerking tussen alle betrokken actoren in de preventieketen bevorderen door een betere rolafbakening, maar ook deze actoren verder te ondersteunen en op te volgen.
  5. Expliciete aandacht is nodig voor kwetsbare groepen. Deze doelgroepen zijn vaak moeilijker te bereiken en vergen proportioneel meer inspanning om dezelfde gezondheidsbevordering te realiseren in vergelijking met minder kwetsbare groepen.
  6. Health-in-all-policies blijft essentieel, meer dan ooit. Het is vanzelfsprekend dat ook onderwijs, mobiliteit, werk, leefmilieu,… een voorname rol spelen in de gezondheid van de Vlaming. Diverse beleidsdomeinen hebben expliciet de wil uitgedrukt om hun steentje bij te dragen aan het gezondheidsbeleid.

Wat zijn de volgende stappen?
Op de gezondheidsconferentie van 16 en 17 december 2016 zullen, rekening houdend met de conclusies en aanbevelingen uit de omgevingsanalyse en beleidsevaluatie, nieuwe gezondheidsdoelstellingen voorgesteld worden, samen met wetenschappelijk onderbouwde preventiestrategieën om die te bereiken.

Meer info
Alle info over en inschrijven voor de gezondheidsconferentie preventie: www.gezondheidsconferentie2016.be. U vindt er tevens de uitgebreide rapporten van de omgevingsanalyse en beleidsevaluatie, een samenvatting van beide rapporten en gerelateerde infographics.

 

Volg mij ook via

Volg mij op Flickr

Agenda

dinsdag, 19 december 2017
dinsdag, 19 december 2017