16 december 2014

Actieplan geeft vervolg aan het Jaar van het Brein

 

Vrijdag 12 december 2014 stelde de stuurgroep Jaar van het Brein zijn memorandum voor tijdens het Symposium Jaar van het Brein in het Vlaams Parlement. In het memorandum vraagt de stuurgroep aandacht voor het brein en acties vanuit de verschillende beleidsdomeinen zoals onderzoek, zorg en werk. Dit symposium vormt de afsluiter van een jaar waarbij in Vlaanderen onderzoek naar het brein en de zorg voor onze hersenen in de kijker werd gezet. De Vlaamse ministers Jo Vandeurzen en Philippe Muyters engageren zich nu om verder te bouwen op deze aanbevelingen en een actieplan op te stellen.

Het belang van het brein in ons menselijk lichaam valt niet te onderschatten. Het brein is de motor van heel wat essentiële functies en sensaties zoals: waarneming en bewustzijn, sturing van bewegingen, taal, genot en pijn, droom en herinnering, denken en creativiteit…. We moeten er dus zorgzaam mee omspringen, want het kan ook fout gaan. “De recente sterftecijfers van 2012 tonen aan dat breinaandoeningen de derde meest voorkomende doodsoorzaak blijven, na kanker en hart- en vaatziekten. Niet te onderschatten dus”, vertelt Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. 

Aanbevelingen memorandum

“Met het memorandum willen we kennisuitwisseling en bewustwording rond hersenaandoeningen stimuleren, zowel bij het beleid als bij het brede publiek”, stelt Paul De Cock, voorzitter van de stuurgroep. In de stuurgroep werden alle universitaire centra samengebracht om zowel over het wetenschappelijke als het maatschappelijke aspect van hersenaandoeningen te reflecteren. Dit heeft geleid tot een reeks aanbevelingen.

Iedereen kan tijdens zijn of haar levensloop te maken krijgen met neurologische en mentaal-psychische problemen. Er zijn heel wat cijfers die aantonen dat breinaandoeningen prominent aanwezig zijn in onze samenleving. “Maar het samenbrengen van (correcte en betrouwbare) gegevens  is niet eenvoudig. Het ter beschikking stellen van deze gegevens voor onderzoek is dus niet voor de hand liggend. We vragen om na te gaan of bestaande databanken gekoppeld kunnen worden”, zegt Paul De Cock. 

Een aantal andere aanbevelingen zijn:

  • betere inclusie van personen met een hersenaandoening op de werkvloer. Dit omvat onder andere het bieden van flexibele loopbaanmogelijkheden, de nodige ondersteuning en een duidelijk (minder complex) regelgevend kader;
  • het voeren van specifiek breinonderzoek naar onderliggende oorzaken, factoren en mechanismen die leiden tot hersenen die zwakker uitgerust zijn om de uitdagingen van de hedendaagse samenleving te beantwoorden;
  • inzetten op een aangepaste woon- en werkomgeving met bijhorende ondersteuning die mensen met een beperking meer mogelijkheden kan bieden om een zo zelfstandig mogelijk leven te leiden;
  • om preventieve programma’s voor jongeren inzake genotsmiddelengebruik en de ermee verbonden schadelijke gevolgen te verbreden (en te evalueren op doeltreffendheid);
  • inzetten op onderzoek naar meer aangepaste, meer doeltreffende en vernieuwende vormen van hulpverlening en van het inbedden van wetenschappelijk onderzoek en innovatie in zorgsectoren;

Minister Vandeurzen wijst erop dat hij de komende jaren de aandacht voor het brein in de welzijns- en zorgsector wil versterken. Het zal essentieel zijn om meer in te zetten op preventie, maar ook om zorg en onderzoek beter te koppelen. Op die manier willen we verder werk maken van zorg op maat waarbij de patiënt een centrale rol speelt. 

“Onderzoek blijft daarom zeer belangrijk. Vlaanderen staan aan de top in bepaalde domeinen binnen het breinonderzoek. We moeten blijven inzetten op wetenschappelijk onderzoek naar breinfuncties en disfuncties, in het bijzonder in de geestelijke gezondheidszorg”, zegt Vlaams minister van Innovatie Philippe Muyters. “Ik roep wetenschappers ook op om hun expertise te blijven bundelen en vanuit hun wetenschappelijke inzichten bij te dragen tot het debat rond geestelijke gezondheidszorg.”

Het memorandum toont duidelijk de snijpunten tussen de verschillende beleidsdomeinen zoals zorg en innovatie. “Deze stuurgroep heeft duidelijke aanbevelingen geformuleerd waarmee we in samenspraak met een aantal beleidsdomeinen binnen de Vlaamse overheid aan de slag kunnen gaan”, zegt minister Jo Vandeurzen. 

Actieplan

“Met het actieplan willen we aantonen dat we ons verder engageren om de aandacht op het brein te behouden en om nieuwe wegen in te slaan naar een meer zorgzame samenleving  waarbij wetenschappelijk onderzoek en innovatie een belangrijke rol spelen”, benadrukken beide ministers.